Review Tiểu thuyết Suối Nguồn

Tác phẩm đã xây dựng lên một thế giới nhân vật với nội tâm phong phú và gần gũi, mà thông qua đó ta có thể tìm hiểu chính bản thân mình: ta là ai và sẽ là ai?

Đọc xong 1200 trang, tiếp đó là lần đọc lại từng đoạn hội thoại để hiểu những thông điệp mà tác giả gửi qua từng câu chuyện, từng lời thoại. Rồi bất giác nhận ra ta đang theo dõi các nhân vật hay thông qua các nhân vật ta đang tìm chính bản thân mình. Ta đang chìm trong Suối Nguồn hay chìm trong chính bản thân ta?

Suối Nguồn được chia làm 4 phần, lấy tên của 4 nhân vật chính : Peter Keating, Ellsworth Toohey, Gail Wynand và nhân vật chính Howard Roark. Tất nhiên còn một nữ chính đi cùng với họ, luôn luôn sẽ có một nhân vật nữ chính quý cô Dominique Francon.

Peter Keating, một kẻ sống thứ sinh hoàn toàn. Anh sống theo quan điểm, ý thích của thiên hạ. Chạy theo danh vọng, lời khen chê, địa vị hảo huyền để rồi đánh mất đi tất cả từ đam mê thật sự của bản thân, tình yêu, tình bạn. Cuộc đời rơi vào bế tắc hoàn toàn, lãng phí hoàn toàn, sợ hãi điều mình không rõ là gì, một cuộc đời đáng thương thực sự...

không ai dùng phổi của mình để thở cho người khác cũng như không ai dùng não của mình để nghĩ hộ người khác.

Chủ bút “Một tiếng nói nhỏ”: Ellsworth Toohey, một kẻ thứ sinh quyền lực, nghĩ rằng mình hiểu thế giới, sống theo lý tưởng tập thể, nghĩ rằng mình có thể điều khiển tâm trí cả thế giới, đang vì một thứ lý tưởng cộng đồng và tiêu diệt các ý thức cá nhân, làm đủ thứ việc điên rồ chỉ để biến tất cả đám đông thành đám đông nô lệ, biến hóa tất cả thành nô lệ cho nô lệ.. Cái câu mà Howard Roark đối đáp ông ta, có lẽ là cách hay nhất để đối diện loại chủ nghĩa tập thể điên dại này: “Nhưng tôi không nghĩ về ông”. Toohey có thể làm Dominique lo sợ, có thể điều khiển hoàn toàn loại người như Peter Keating và thậm chí thắng được người nhiều quyền lực như Gail Wynand nhưng ông ta mãi mãi chẳng thể thắng hay ảnh hưởng được gì đến người như Howard Roark vì đơn giản, Roark không nghĩ về ông. Chẳng có Toohey nào cả, chẳng có cái lý tưởng tập thể điên rồ nào ở đó cả.

Gail Wynand: Chủ tòa soạn tờ Ngọn Cờ. Một ông chủ thực sự. Người thoát lên từ địa vị nghèo khó, có chủ kiến, có thực lực và hiểu rõ đám đông muốn gì. Trải qua nhiều sự vùi dập của đời, ông làm điều mà ông gọi là bán linh hồn mình để phục vụ những điều đám đông muốn. Ông có hầu nhưng mọi điều mà đám người sống thứ sinh khao khát : tiền bạc, danh vọng, đàn bà, quyền lực.. nhưng thậm chí có lúc ông định tự tử, ông muốn kết liễu cuộc sống không phải vì tức giận, vì tức giận làm ông có thêm động lực. Ông muốn chấm dứt mọi thứ bởi vì sự kinh tởm, kinh tởm mọi thứ xung quanh ông. Ông chỉ hạnh phúc đến khi ông gặp được những con người như ông, Dominique, Howard Roark, được sống, được tận hưởng niềm hạnh phúc của chính ông như ông nói: ông bán linh hồn cho đám đông để có thể tận hưởng niềm riêng là Dominique, là những buổi trò chuyện, ăn trưa cùng Roark, là ngôi nhà do Roark xây dựng.

Và nhân vật trung tâm của câu chuyện: Howard Roark, một người theo chủ nghĩa cá nhân hoàn toàn. Không quan tâm đến quan điểm thông thường mà chỉ theo đuổi niềm hạnh phúc riêng biệt. Tất nhiên anh gặp rất nhiều trở ngại, chông gai, bị vùi dập, bị gần như cả thế giới chống đối và muốn hủy diệt. Howard Roark là một lời tuyên ngôn về hạnh phúc cá nhân và quyền được theo đuổi hạnh phúc riêng biệt của mỗi cá nhân. Không ai, không tập thể nào có quyền bắt một cá nhân từ bỏ quyền được là một cá nhân, quyền được theo đuổi hạnh phúc của riêng mình. Trước anh những người như anh đều thất bại trong đau khổ như người thầy của anh Henry Cameron, hay nàng thơ của anh Dominique Francon, chàng điêu khắc tài ba Mallory hay chính chủ tòa soạn đầy quyền uy Gail Wynand..họ thất bại vì phần nào trong họ vẫn quan tâm đến dư luận, đến công chúng, họ vẫn sợ thất bại theo quan điểm của thế gian thường thấy, họ vẫn sợ hãi “đám đông ngoài đường” như cách mà Cameron nói. Phần Roark anh không bị ràng buộc bởi quan điểm đó, anh không cảm thấy đau khổ hay mất mát như quan điểm của số đông. Đơn giản những điều đó không còn ảnh hưởng gì đến anh nữa. Như anh nói với Cameron, nhưng khi đi trên đường tôi không thấy ai khác cả. Như lời anh nói với Dominique “em phải học cách không sợ hãi thế giới này, không để nó nắm giữ em như bây giờ nó đang nắm giữ em. Không để nó làm em tổn thương như nó làm tổn thương em ở phiên tòa”.

Ta là ai trong các nhân vật, ta đã từng là ai… ta thấy vừa ghét vừa thương hại con người tầm thường như Peter Keating, thấy kinh tởm con người như Toohey, thấy vừa quý trọng vừa thương cảm lại tiếc nuối cho Dominique, cho Gail Wynand hay thấy sùng bái con người như Howard Roark… có lẽ trong nhiều khoảnh khắc khác nhau ta đều đã đóng qua các vai, đã từng tầm thường như Peter Keating, đã từng tỏ ra nguy hiểm như Toheey, đã từng đau khổ như Dominique, Gail Wynand… cũng từng theo đuổi niềm đam mê như Howard Roark.

Và điều quan trọng sau nhất, ta sẽ là ai? Vì tình yêu, vì sư nghiệp, vì danh vọng, hay vì chính cái tôi cá nhân để hình thành nên chính con người ta. Hay có thể dung hoà tất cả mọi thứ để có thể trở nên một con người Hoàn Hảo. Đó chính là cái “integrity” trong bản tiếng Anh gốc mà các dịch giả tiếng Việt đều dùng là “sự chính trực” của mỗi cá nhân con người. “integrity” trong Suối Nguồn chính là cái tôi tự do, thống nhất và toàn vẹn, chính trực, sẽ dẫn tới những thành tựu sáng tạo và hạnh phúc chân chính.

Đới Tuyết Mai(danhgiasach.com)